Avrupa genelinde yapılan ve büyük önem taşıyan 2024 Avrupa Çalışma Koşulları Araştırması’nın ilk bulgularına göre, Avrupa’daki çalışanlar ücretin üzerinde güvenlik, güven ve refahı önemsiyor. Yeni bulgular, iş kalitesinde genel bir yükseliş eğilimini ortaya koyarken, aynı zamanda yeni ve kalıcı sağlık sorunlarıyla boğuşan ve AB genelinde iş yerlerini yeniden şekillendiren teknolojik değişime karşı farklı tutumlar sergileyen bir işgücünü de gözler önüne seriyor.
Veriler, çalışanların yalnızca %12’sinin işlerinde üretken yapay zeka araçlarını kullandığını gösteriyor; ancak bu rakam, İsveç, Norveç, İsviçre ve Finlandiya’da %20’nin üzerinde olan oranlardan Bosna Hersek, Sırbistan, Romanya, Portekiz, Kuzey Makedonya, İtalya ve Yunanistan’da % 5’in altında olan oranlara kadar uzanan belirgin ulusal farklılıkları gizliyor .
Rapora göre teknoloji, ortadan kaldırdığından daha fazla iş yaratıyor ve meslektaşlar arasındaki etkileşimi artırıyor. Hibrit çalışma artık kalıcı bir özellik haline geldi; çalışanların %9’u ofis ve evden çalışma görevlerini birleştirirken, %16’sı da ara sıra evden çalışıyor.
Modern çalışma hayatının karmaşıklığına rağmen, Avrupalı çalışanların öznel refahı yavaş ama istikrarlı bir şekilde yükselişini sürdürüyor. 2024’teki ortalama puan 100 üzerinden 69,4 olup, 2015’teki 68,7’ye göre hafif bir artış göstermiştir .
Ancak bu olumlu eğilim, giderek daha hareketsiz hale gelen çalışma ortamı (çalışanların %40’ı uzun süre oturuyor) ve artan ısıya maruz kalma seviyeleri gibi süregelen sağlık sorunlarının arka planında yer almaktadır; tarımda (%68), inşaatta (%52), sanayide ve ulaştırmada (her ikisinde de %33) çalışanların büyük bir kısmı zamanın dörtte birinde veya daha fazlasında ortalamanın üzerinde yüksek sıcaklıklara maruz kaldığını bildirmektedir.
Kas-iskelet sistemi sorunları en yaygın sağlık sorunu olmaya devam ediyor ve kadınların baş ağrısı ve anksiyete gibi sağlık sorunlarını daha sık bildirmesiyle belirgin bir cinsiyet farkı sürüyor. Ulaşım, sağlık, tarım ve sanayi sektörlerinde çalışanların üçte birine yakını işlerinden kaynaklanan olumsuz sağlık etkileri yaşadığını bildiriyor.
Genel refahın altında yatan gerçekler, anketin ortaya koyduğu gibi, bir dereceye kadar kararsızlık ve ince bir düşüşü gösteriyor. Enerji ve coşku düzeyleriyle ölçülen çalışan bağlılığı 2015’ten bu yana hafifçe azalmış ve monoton işler yapan çalışanların oranı 1995’teki %40’tan % 48’e yükselmiştir .
İşçi motivasyonu da kıta genelinde önemli ölçüde farklılık gösteriyor; İrlanda’daki işçilerin %80’i kuruluşları tarafından iyi iş yapmaya motive olduklarını belirtirken (Danimarka’da %79, Hollanda’da %78), Çek Cumhuriyeti, Yunanistan ve Kıbrıs’ta bu oran oldukça düşük ; buralarda motive olduğunu belirtenlerin oranı %50’nin altında .
Genellikle ücretin her şeyden önemli olduğu varsayımının aksine, rapor, zihinsel ve fiziksel sağlık için güvenli bir çalışma ortamının ve güvene dayalı bir çalışma ortamının, çalışanların büyük çoğunluğu için en önemli unsurlar olduğunu ortaya koyuyor. İyi ücret ve yan haklar elbette önemli olsa da, cinsiyet ve yaş açısından belirgin bir farklılık ortaya çıkıyor: 16-54 yaş arası erkekler iyi ücrete öncelik verirken, aynı yaş grubundaki kadınlar en çok güvenli bir çalışma ortamına değer veriyor.
Rapor ayrıca, cinsiyet eşitliğine giden yolun uzun ve zorlu olduğunu, gerçek anlamda cinsiyet dengeli bir iş yerinin hâlâ istisna teşkil ettiğini ve son 25 yılda yönetim düzeyinde cinsiyet dengesinin sağlanmasında çok az ilerleme kaydedildiğini vurguluyor.
Araştırma, 35 ülkede 36.000’den fazla işçiyle yapılan görüşmelere dayanmaktadır . Veriler, Avrupa genelinde çalışma hayatına dair kapsamlı bir tablo çizmek amacıyla yedi iş kalitesi göstergesine göre derlenmiş ve ölçülmüştür.
AB, Kaliteli İşler Yol Haritası’na bağlılığını sürdürürken, bu veriler, yeni teknolojilere uyum sağlarken her şeyden önce güvenliğe, karşılıklı güvene ve refaha değer veren, dirençli ancak kırılgan bir işgücünün karmaşık bir resmini ortaya koyuyor.
- Avrupa Çalışma Koşulları Anketi 2024’ün İlk Bulgularını İndirin