The Spark from MIT Technology Rewiev, Casey Crownhart • Eylül 2025
Hidrojen düşük emisyonlu çeşitli yöntemlerle üretilebiliyor ve tarımdan kimyaya, havacılıktan uzun mesafeli nakliyeye kadar çeşitli endüstrilerin temizlenmesinde rol oynayabiliyor.
Ancak Uluslararası Enerji Ajansı’nın yeni bir raporunun da ortaya koyduğu gibi, yeşil yakıt için bu dönem karmaşık bir dönem. Özellikle ABD ve Avrupa’da birçok büyük proje iptal ve gecikmelerle karşı karşıya. Özellikle ABD, temel vergi indirimlerindeki değişiklikler ve yenilenebilir enerjiye verilen desteğin kesilmesinin ardından bir yavaşlama yaşıyor. Yine de, Çin de dahil olmak üzere sektör için olumlu gelişmeler mevcut ve yeni pazarlar yakında büyüme için kritik hale gelebilir.
İşte 2025 yılında hidrojenin durumu hakkında bilmeniz gereken üç şey.
1.2030 yılına kadar yıllık temiz hidrojen üretimine ilişkin beklentiler ilk kez daralıyor.
Hidrojen temiz bir yakıt olma potansiyeline sahip olsa da, günümüzde çoğu fosil yakıt kullanan süreçlerle üretilmektedir. 2025 itibarıyla, yılda yaklaşık bir milyon ton düşük emisyonlu hidrojen üretilmektedir. Bu, toplam hidrojen üretiminin %1’inden daha azdır.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), geçen yılki Küresel Hidrojen Raporu’nda, düşük emisyonlu hidrojenin küresel üretiminin 2030 yılına kadar yılda 49 milyon metrik tona kadar çıkacağını öngörmüştü. Bu öngörü, dünya genelinde daha fazla yerin teknolojiyi geliştirmeye ve ölçeklendirmeye para yatırmasıyla 2021’den bu yana istikrarlı bir şekilde artıyor.
Ancak 2025 edisyonunda IEA’nın üretim tahmini 2030 yılına kadar yıllık 37 milyon metrik tona gerilemişti.
Bu, bugünkü rakamlara göre hâlâ büyük bir artış, ancak kurum on yılın sonu için tahminlerini ilk kez düşürüyor. Raporda, geri çekilmenin nedenleri olarak hem elektroliz projelerinin (elektrik kullanarak hidrojen üretenler) hem de karbon yakalama projelerinin iptal edilmesi gösterildi. İptal edilen ve ertelenen projeler arasında Afrika, Amerika, Avrupa ve Avustralya’daki tesisler yer aldı.
2. Çin bugün üretimde hakim konumda ve on yılın sonuna kadar rekabetçi ucuz yeşil hidrojen üretebilir.
Elektroliz projelerinden bahsetmişken, yeni IEA raporuna göre Çin, elektrik kullanarak yeşil hidrojen üreten cihazlar olan elektrolizörlerin üretim ve geliştirilmesinde itici güç konumunda. Temmuz 2025 itibarıyla ülke, dünyadaki kurulu veya neredeyse kurulu elektrolizör kapasitesinin %65’ini oluşturuyor. Ayrıca, dünyadaki elektrolizörlerin yaklaşık %60’ını da üretiyor.
Günümüzde temiz hidrojenin önündeki en büyük engel, fosil yakıtlara dayalı kirli yöntemlerin temiz olanlara göre çok daha ucuz olmasıdır.
Ancak Çin bu açığı kapatma yolunda hızla ilerliyor. Bugün, dünyanın başka bir yerinde bir elektrolizör üretmek ve kurmak Çin’e göre yaklaşık üç kat daha pahalı. IEA raporuna göre, ülke bu on yılın sonuna kadar fosil yakıtlarla rekabet edebilecek maliyette yeşil hidrojen üretebilir. Bu da yakıtı hem yeni hem de mevcut hidrojen kullanımları için bariz bir seçenek haline getirebilir.
3. Güneydoğu Asya, düşük emisyonlu hidrojen için önemli bir gelişmekte olan pazar olabilir.
Yeşil hidrojen pazarında önemli bir oyuncu haline gelebilecek bölgelerden biri Güneydoğu Asya. Ekonomi hızla büyüyor ve enerji talebi de aynı şekilde artıyor.
Güneydoğu Asya’da halihazırda mevcut bir hidrojen pazarı bulunmaktadır. Günümüzde bölge, yılda yaklaşık 4 milyon ton hidrojen kullanmaktadır; bu tüketimin büyük kısmı petrol rafinerisi endüstrisinde ve amonyak ve metanol üretiminde kullanılan kimya sektöründe gerçekleşmektedir.
Uluslararası nakliye de bölgede yoğunlaşmıştır; Singapur limanı, 2024 yılında küresel nakliyede kullanılan tüm yakıtın yaklaşık altıda birini , yani diğer tüm lokasyonlardan daha fazlasını sağlamıştır. Günümüzde bu toplam neredeyse tamamen fosil yakıtlardan oluşmaktadır. Ancak metanol ve amonyak gibi daha temiz yakıtları test etme çalışmaları yapılmış ve uzun vadede hidrojene geçiş yapma konusunda ilgi artmıştır.
Temiz hidrojen, bu mevcut endüstrilere entegre olabilir ve emisyonların azaltılmasına yardımcı olabilir. Bölgede şu anda 25 proje geliştirilmekte olsa da, yenilenebilir enerji kaynaklarına ek destek, önemli bir kapasitenin devreye alınması için hayati önem taşıyacak.
Genel olarak, hidrojen gerçeklerle yüzleşiyor ve son yıllarda gördüğümüz abartıların ötesine geçen sorunları ortaya koyuyor. Önümüzdeki beş yıl, yakıtın hâlâ yüksek olan umutları karşılayıp karşılayamayacağını gösterecek.
Küresel Hidrojen İncelemesi 2025
Bu rapor hakkında
Küresel Hidrojen İncelemesi, Uluslararası Enerji Ajansı’nın dünya çapında hidrojen üretimi ve talebini izleyen, politika, altyapı, ticaret, yatırım ve inovasyon alanındaki en son gelişmelere ışık tutan yıllık bir yayınıdır.
Rapor , Temiz Enerji Bakanları Hidrojen Girişimi’nin bir çıktısıdır ve enerji sektörü paydaşlarına hidrojenin durumu ve gelecekteki beklentileri hakkında güncel bilgi sağlamayı ve Japonya tarafından düzenlenen Hidrojen Enerjisi Bakanlar Toplantısı’ndaki tartışmalara bilgi vermeyi amaçlamaktadır.
Sektör, Küresel Hidrojen İncelemesi’nin 2021’deki ilk yayınından bu yana önemli ölçüde ilerleme kaydetti. Düşük emisyonlu hidrojen üretim projeleri, yalnızca birkaç uygulamadan, sayıları ve ölçekleri giderek artan 200’den fazla taahhütlü yatırıma dönüştü. Bu durum, hidrojenin iklim hedefleri, enerji güvenliği ve endüstriyel rekabet gücü açısından önemini yansıtıyor. Bununla birlikte, büyüme on yılın başında ortaya atılan beklentilerin tamamını karşılamadı ve dengesizliğini sürdürüyor. Maliyetler, altyapı hazırlığı ve gelişen düzenleyici çerçeveler konusundaki belirsizlikler, daha hızlı dağıtımın önünde engeller oluşturuyor.
Küresel Hidrojen İncelemesi’nin bu beşinci edisyonu, bugüne kadar kaydedilen ilerlemeyi değerlendiriyor ve önümüzdeki zorlukları ele alarak, 2030 yılına kadar ulaşılabilecek hidrojen benimseme düzeyine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sunuyor. Bu rapor, Güneydoğu Asya’ya ilişkin özel bir bölüm içeriyor ve bölgenin yakın vadede düşük emisyonlu hidrojen ve hidrojen bazlı yakıt ve ürünlerin üretimi ve kullanımı konusundaki potansiyelini inceliyor.
Rapor, Hidrojen Üretimi ve Altyapı Projeleri Veritabanı’ndaki güncellemeler ve kullanıcıların düşük emisyonlu hidrojen üretimi ve altyapı dağıtımı için duyurulan projeleri, bölgeye ve teknolojiye göre hidrojen üretim maliyetlerini ve 2020’den bu yana dünya çapında duyurulan veya uygulanan 1.000’den fazla hidrojen politika önlemini daha ayrıntılı incelemesine olanak tanıyan yeni bir çevrimiçi Hidrojen Takipçisi ile destekleniyor.
https://www.iea.org/reports/global-hydrogen-review-2025?mc_cid=e00e3a90dc&mc_eid=2165e0a630