Uluslararası Çalışma Konferansı’nın 114. Oturumu
Hükümetler, işverenler ve çalışanlar, çalışma dünyasındaki mevcut ve gelecekteki zorlukların üstesinden gelmek için sosyal diyaloğun önemini yeniden teyit ediyor.
16 Haziran 2026
CENEVRE (ILO Haberleri) – 114. Uluslararası Çalışma Konferansı, 12 Haziran’da, dijital çalışma platformları aracılığıyla geçimini sağlayan milyonlarca insanın çalışma koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan ilk uluslararası çalışma standardının kabulüyle sona erdi. Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Sözleşmesi , teknolojik yenilik ve yeni iş modellerinin işçi hakları, adil rekabet ve sürdürülebilir ekonomik büyüme ile birlikte ilerlemesini sağlamaya yönelik küresel çabalarda önemli bir adımı temsil ediyor.
Sözleşme (C193), Üye Devletleri dijital platform çalışanlarının, örgütlenme ve toplu pazarlık özgürlüğü, ayrımcılığa, çocuk işçiliğine ve zorla çalıştırmaya karşı korunma ve güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı hakkı da dahil olmak üzere temel çalışma haklarından yararlanmalarını sağlamaya çağırmaktadır.
Dijital iş gücü platformlarının yarattığı hem fırsatları hem de zorlukları kabul eden Sözleşme, daha önce Sözleşmelerde yalnızca çalışanlarla sınırlı olan hakları, iş sağlığı ve güvenliği ile iş sözleşmesinin feshi veya devre dışı bırakılması gibi alanlar da dahil olmak üzere, iş ilişkisinin dışında kalan kişilere de genişletmektedir.
Sözleşme ayrıca, üye devletleri, iş ilişkisi içinde olmayanlar da dahil olmak üzere tüm çalışanlara yeterli ücret veya ödeme sağlamaya teşvik etmektedir. Dahası, Sözleşme, şiddet ve tacize karşı koruma, çalışanların veri koruması ve gizliliği gibi konuları ele almaktadır. Otomatik sistemlerin ve algoritmaların sorumlu kullanımına yönelik güvenceler oluşturmakta, şeffaflık ve kararların gözden geçirilmesi mekanizmalarına erişim gerekliliklerini de içermektedir.
Yeni standart, tüm dijital iş platformları için geçerlidir ve ulusal yasalar uyarınca istihdam statülerinin nasıl sınıflandırıldığına bakılmaksızın tüm platform çalışanlarına temel korumalar sağlamaktadır.
ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo, kapanış konuşmasında Konferansın başarısının önemini vurguladı. “Milyonlarca işçinin ve dijital iş platformunun gözlerinin ve kulaklarının üzerimizde olduğunun farkındaydık. Bu yoğun müzakere günlerinin sonuçlarını bekliyorlardı. Onları hayal kırıklığına uğratamazdık ve siz bir kez daha ILO’nun işin bugünü ve geleceğini şekillendirme yeteneğine sahip olduğunu gösterdiniz.”
Houngbo, “Bir Seçim Anı: Yapay Zekayı İnsana Yakışır İş İçin Kullanma” başlıklı raporuna atıfta bulunarak, yapay zekanın faydalarının geniş çapta paylaşılmasını sağlamak için uluslararası iş birliğinin gerekliliğini vurguladı. “Görevimiz, tüm ülkelerin, işletmelerin ve çalışanların bu dönüşüme katılmak ve bundan faydalanmak için adil bir şansa sahip olmalarını sağlamak” ve “yapay zekanın insan merkezli bir yaklaşımla herkes için insana yakışır işi geliştirmesini sağlamaktır.”
Konferans ayrıca, dünyanın dört bir yanında çalışma hayatının geleceğini şekillendiren bir dizi konuyu da ele aldı.
Uluslararası Çalışma Konseyi (ILC), çalışma dünyasında cinsiyet eşitliğine ilişkin bir Karar ve Sonuçlar metni kabul ederek, kadın ve erkekler için eşit fırsatların insana yakışır iş ve sosyal adalet için elzem olduğunu yeniden teyit etti. Sonuçlar metni, daha fazla kadının iyi işlere erişmesine yardımcı olmak, bakım hizmetlerini ve sosyal korumayı güçlendirmek ve ekonomi ve iş piyasasındaki değişikliklerin herkese fayda sağlamasını sağlamak için harekete geçilmesi çağrısında bulunuyor.
Katılımcılar ayrıca, çalışma dünyasındaki zorlukların üstesinden gelmek için hükümetlerin, işverenlerin ve işçilerin birlikte çalışmasının önemini yeniden teyit eden sosyal diyalog ve üçlü işbirliği üzerine bir Karar ve Sonuçlar metni kabul ettiler. Sonuçlar, işçilerin ve işverenlerin örgütlenme ve temsil edilme haklarının korunması ihtiyacını vurgulamakta ve adil ve etkili çalışma politikalarının şekillenmesine yardımcı olmak için daha güçlü işbirliği ve diyalog çağrısında bulunmaktadır. Ayrıca, ulusal, sektörel ve işyeri düzeylerinde sosyal diyaloğu güçlendirmek için gelecekteki ILO desteğine ilişkin rehberlik sağlamaktadır.
Bu yıl 100. yılını kutlayan Standartların Uygulanması Konferans Komitesi, ülkelerin uluslararası çalışma standartlarını yasa ve uygulamada nasıl uyguladıklarını gözden geçirdi. Delegeler, kriz ve toparlanma dönemlerinde barış ve direnç oluşturmada istihdamın ve insana yakışır işin rolünü tartıştılar. Komite ayrıca Belarus ve Myanmar hakkında özel oturumlar düzenledi ve uluslararası çalışma standartlarının uygulanmasına ilişkin 23 ayrı ülke vakasını inceledi.
Uluslararası Çalışma Konseyi (ILC), oturum sırasında dokuz üye devletten 13 onay belgesinin kaydedilmesiyle uluslararası çalışma standartlarının onaylanmasında da ilerleme kaydetti. Bunlar arasında zorunlu çalıştırma ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yedi temel sözleşmenin yanı sıra altı teknik sözleşmenin onaylanması da yer almaktadır.
- Uluslararası Çalışma Konferansı (ILC), 1-12 Haziran 2026 tarihleri arasında Cenevre’de düzenlendi. Konferansa, hükümetleri, işveren ve işçi örgütlerini temsil eden 5.700’den fazla delege katıldı. ILC, Birleşmiş Milletler’in çalışma dünyası için uzmanlaşmış kuruluşu olan ILO’nun 187 üye devletinin yıllık toplantısıdır.