60. Sayı: MERHABA

  1. ABD Sorumlu İnovasyon İçin (ARI) tarafından hazırlanan yol haritası, yüksek kapasiteli “öncü” yapay zeka sistemlerinin güvenli gelişimini sağlamak amacıyla kapsamlı bir federal yönetişim modeliönermektedir. Belge; belirli bir işlem gücü ve harıma eşiğini aşan geliştiriciler için standartlar, güvence ve şeffaflık olmak üzere üç temel sütun üzerine inşa edilmiştir. Önerilen çerçeve, şirketlerin kendi güvenlik kurallarını belirlediği mevcut belirsiz ortamı, devlet tarafından denetlenen ve bağımsız doğrulamalarla desteklenen zorunlu güvenlik kriterleri ile değiştirmeyi hedeflemektedir. Bu plan kapsamında hükümet; kimyasal, biyolojik ve siber tehditler gibi kritik risk alanlarında denetim yapma, düzenli raporlar alma ve ciddi tehlike durumlarında müdahale etme yetkileriyle donatılmaktadır. Nihayetinde bu strateji, inovasyonu engellemeden toplumsal güvenliği korumayı amaçlayan, dokuz yıl süreli ve esnek bir yasal denetim mekanizması sunmaktadır. Bu konuya gelecek sayımızda daha ayrıntılı yer vereceğiz.
  2. Çin robotlarına getirilen yasak, ABD’li girişim şirketlerini zor durumda bıraktı.
  1. Anthropic, yapay zeka şeffaflığına ilişkin yeni Avrupa Birliği kurallarını karşılamak amacıyla, Claude büyük dil modeli ve sohbet robotu tarafından üretilen metinlere görünmez filigranlar yerleştirmeye başlayacak.

San Francisco merkezli yapay zeka devi yaptığı açıklamada, “2 Ağustos 2026 veya sonrasında piyasaya sürülen Claude modelleri, piyasaya sürüldüklerinde işaretlemeyi destekleyecektir. Ayrıca, bu tarihten önce piyasaya sürülen Claude modellerine de işaretleme desteği eklemek için çalışıyoruz” dedi.

Zamanlama doğrudan AB’nin Yapay Zeka Yasası’na dayanıyor.

Yasa, deepfake gibi sentetik içerik üreten yapay zeka sistemlerinin, ürettikleri içerikleri 50. Madde uyarınca yapay olarak üretilmiş olarak işaretlemelerini zorunlu kılıyor.

Düzenleyici kurumlar, sağlayıcıların dijital olarak imzalanmış meta verileri, algılanamayan filigran ve bazı durumlarda yedek yöntem olarak parmak izi veya kayıt tutmayı birleştiren çok katmanlı bir işaretleme stratejisine güvenmelerini beklemektedir; çünkü Uygulama Kodu, tek başına hiçbir işaretleme tekniğinin yeterli olmadığını açıkça belirtmektedir.

Madde 50 kapsamındaki şeffaflık yükümlülükleri 2 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu yükümlülüklere uyulmaması durumunda, 15 milyon Euro’ya kadar veya toplam küresel yıllık cironun %3’üne kadar (hangisi daha yüksekse) para cezası uygulanabilir.

  1. Robot atletler insan rekorlarını kırdı, yapay zekâ devriminin habercisi oldu. 22 Ağustos 2026 tarihinde, Pekin’de düzenlenen 2. İnsansı Robot Oyunları töreninde insansı robotlar geçiş töreni ve değişik gösteriler yaptılar.
  2. ChatGPT, Gemini, Claude veya Copilot gibi üretken yapay zeka araçlarının hızlı ve yaygın benimsenmesine rağmen, etkileri henüz GSYİH ve verimlilik gibi resmi ekonomik istatistiklere tam olarak yansımamıştır.Bu, bilişim dalgalarında olduğu gibi, dönüştürücü bir teknolojinin faydalarının toplu istatistiklerde ortaya çıkması zaman alabilir. https://digitaleconomy.stanford.edu/project/indicators/gdp-b-surplus-observer/
  3. Amerika Birleşik Devletleri’nde çeşitli yetki alanları yeni veri merkezlerinin geliştirilmesine “duraklatma” kararı aldı ve 14 Temmuz’da New York Valisi Kathy Hochul, eyalet çapında ilk büyük ölçekli tesisler için moratoryum getiren bir kararname imzaladı. Bu moratoryumların çoğu, veri merkezlerinin çevre, elektrik şebekesi ve su temini üzerindeki etkileri ve yerel ve bölgesel ekonomiler üzerindeki çeşitli diğer etkileri hakkında daha fazla araştırma yapılmasını sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. https://mail.google.com/mail/u/0/?tab=rm&ogbl#inbox/FMfcgzQhWBhDKXghPvdhmmxllNqRFZdD
  1. İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün kıdemli ekonomik eşitsizlik danışmanı Sarah Saadoun,ikili vergi anlaşmalarındaki yüzyıllık fiziksel varlık kuralının teknoloji devlerininbir ülkede servet kazanırken başka yerlerde vergi ödemelerine nasıl olanak sağladığını ve yeni bir BM anlaşmasının bunu nihayet nasıl değiştirebileceğini açıklıyor.
  2. Bill Gates, yapay zekanın büyük teknoloji şirketlerinin kabul edeceğinden daha tehlikeli olduğu konusunda uyardı. Bir saat süren röportajda, sektörünün kitlesel işsizlik ve biyoterörizm gibi riskleri hafife aldığını söyledi.
  3. Ağustos. 2026. https://www.nytimes.com/2026/08/26/technology/bill-gates-ai-risks.html?smid=nytcore-ios-share
  4. Epeydir aksattığımız çevre bölümü yazılarına bu sayıda yer veriyoruz.

 

Gelecek sayımızda buluşmak dileğiyle.

Saygılar.

Haluk Orhun (Fiz.Y.Müh.)

 

Not: Yazılardaki görüşler yazarlara ait olup Blog sitemizi bağlamamaktadır.

Blog Sitemiz kar amacı gütmeyen bir çalışmadır.

Tercüme yazıların bir kısmında DeepL ve NoteBookLM tercüme algoritması kullanılmıştır.

 

 

 

 

Scroll to Top