Chen Jiaqi / 8 Ekim 2026 / Çeviren: Nezih Kazankaya
Ağustos ayında Pekin’de düzenlenen Dünya İnsansı Robot Oyunları’na 16 ülkeden 2.000’den fazla insansı robot katıldığında, sadece birbirleriyle yarışmadılar.
Spor yarışmalarından imalat, lojistik, konaklama ve acil durum müdahalesine kadar 51 farklı etkinlikte, insanların her gün gerçekleştirdiği görevleri yerine getirdiler. Toplumların bu devrim niteliğindeki teknolojiye nasıl uyum sağlayacağı, giderek küresel bir sorun haline geliyor.
Robot teknolojisi hızla gelişiyor. Piyasa araştırma şirketi Smart Analytics Global’e göre, Çinli insansı robot üreticileri 2026 yılının ilk yarısında küresel sevkiyatların %97’sinden fazlasını gerçekleştirdi.
Çinli robot üreticisi UBTECH, Eylül ayında Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’ndeki Liuzhou’da insansı robot fabrikasını çalışmaya başlattı. Fabrikanın yıllık kapasitesi 10.000’den fazla robot ve hedef üretim hızı her 10 dakikada bir robot olarak belirlendi.
Yatırımcılar bu hızlı büyümeye bahis oynuyorlar. Ağustos ayında, Çinli robotik firması Unitree, Şanghay Borsası’nın teknoloji odaklı STAR Market’te halka arzını gerçekleştirdi. 900 milyon ABD doları tutarındaki halka arz, bireysel yatırımcılar tarafından 8.000 kattan fazla talep gördü ve bu da sektöre olan güçlü yatırımcı ilgisinin altını çizdi.
Bu makineler yarış alanlarından fabrikalara ve depolara doğru ilerledikçe, asıl sorun artık robotların çalışıp çalışamayacağı değil, insanın yaptığı işlerinin bu hıza ayak uydurup uyduramayacağıdır.
Bu soru sadece Çin’e özgü değil. Şanghay’daki Dünya YZ Konferansı’nda Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, tüm ülkelerin “insan merkezli bir yaklaşım benimsemesi ve YZ’yı olumlu ve faydalı amaçlar için geliştirmesi” gerektiğini söyledi. YZ’nın ortak refahı ve güvenliği artırması gerektiğini vurgulayan Xi Jinping, bunun insan kontrolü altında kalması gerektiğini de belirtti.
İş Güvencesi
APEC Sekreterliği’nin yürütücü direktörü Eduardo Pedrosa, bazı grupların teknolojik değişimden kaçınılmaz olarak etkileneceğini, bu nedenle sosyal güvenlik ağlarını güçlendirmenin ve etkilenenlere destek sağlamanın çok önemli olduğunu söyledi.
Çin’in istihdam dostu bir kalkınma modeli izlediğini ve istihdamı önceliklendiren hedeflerini mali ve sanayi politikalarıyla koordine ettiğini belirten yetkili, bu yaklaşımın ekonomiler arasında da öğrenilmeye ve paylaşılmaya değer olduğunu söyledi.
İşgücü piyasası, politika çabalarının ön cephesinde yer alıyor. Temmuz ayında Çin, istihdam ve yetenek geliştirme odaklı olarak insan kaynakları ve sosyal güvenlik alanlarında YZ uygulamalarını teşvik etmeye yönelik politikalar yayınladı. Bu önlemler, YZ’nın işler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini, daha fazla istihdam fırsatı yaratan yeniliklerin teşvik edilmesini ve çalışanların YZ destekli bir ekonomiye uyum sağlamasına yardımcı olmak için YZ eğitimi ve beceri değerlendirmesinin genişletilmesini öngörüyordu.
Çin, gelişen işgücü piyasasına yeni yollar da açıyor. Eylül ayında Çin, somutlaştırılmış zekâ robot teknisyeni ve YZ ajanı geliştiricisi de dâhil olmak üzere 11 yeni mesleği ve mevcut meslekler içindeki 23 yeni uzmanlık alanını resmen tanıdı; böylece teknolojik değişimle birlikte ortaya çıkan yeni kariyer yolları resmileştirildi.
Geleceğin Sınıfları
Bu değişim sınıflara da yansıyor. YZ ve robotik endüstrileri yeniden biçimlendirirken, Çin de gelişmekte olan sektörler ve disiplinlerarası yetenekler için eğitimi genişletiyor. 2026 yılında Eğitim Bakanlığı, lisans program kataloğuna “disiplinlerarası çalışmalar” kategorisini ekleyerek, somutlaştırılmış zekâ ve beyin bilgisayar bilimi ve teknolojisi gibi yeni bölümler tanıttı.
Zhejiang Üniversitesi, kontrol bilimi, YZ, bilgisayar bilimi ve uzay mühendisliği gibi alanlardan yararlanarak somutlaştırılmış zekâ alanında bir lisans programı başlattı.
Müfredat, büyük ölçekli modeller ve akıllı ajanlar, somutlaştırılmış navigasyon ve kontrol ile çok modlu algılama gibi alanları kapsayarak öğrencileri akıllı üretim, robotik ve diğer YZ odaklı sektörlerdeki kariyerlere hazırlamaktadır.
Çin’in stratejisi sadece robot üretmekle sınırlı değil; endüstriyel tedarik zincirlerini, üniversiteleri, işletmeleri ve işgücü piyasalarını birbirine bağlayan YZ odaklı bir ekosistem kurmayı hedefliyor. Amaç, teknolojik ilerlemeyi hızlandırırken, çalışanları değişen iş gereksinimlerine hazırlamaktır.
Tedarik zinciri cephesi şimdiden şekillenmeye başladı. Pekin’in E-Town bölgesinde 300’den fazla robotik firması ve 150’den fazla endüstriyel, tıbbi ve ev kullanımına yönelik robot ürününün sergilendiği 4.000 metrekarelik bir robot 4S mağazası bulunuyor.
Shenzhen’in Nanshan bölgesindeki Robot Vadisi, temel bileşenlerden gerçek dünya uygulamalarına kadar eksiksiz bir endüstriyel zincir oluşturan 200’den fazla işletmeyi bir araya getiriyor. Bu endüstriyel kümeler, tedarikçileri, araştırmacıları, üreticileri ve son kullanıcıları birbirine bağlayarak araştırma ve geliştirmeden ticari kullanıma kadar olan yolu kısaltıyor.
Dünya, YZ’nın sektörleri ve işleri yeniden şekillendirmesiyle birlikte çalışanların nasıl uyum sağlayacağını henüz yeni yeni anlamaya çalışırken, Çin bu dönüşümü, işgücünü değişen taleplere hazırlayarak ve daha kapsayıcı bir YZ geleceği inşa etmek için uluslararası toplulukla iş birliği yaparak yönetiyor.
Ülkelerin bu zorluğa nasıl yanıt vereceği, önümüzdeki on yılların en büyük teknolojik dönüşümlerinden biri aracılığıyla istihdamı, ekonomik büyümeyi ve sosyal kalkınmayı şekillendirebilir.
*Chen Jiaqi, Çin yayın kuruluşu CGTN’de gazeteci olarak çalışmaktadır.
https://morningstaronline.co.